Saturday, 27 June 2026

असतो मा सद्गमय: फरायसाफोरनि जिउआव बे मनथोरनि गोनांथि आरो फुंखा

 असतो मा सद्गमय: फरायसाफोरनि जिउआव बे मनथोरनि गोनांथि आरो फुंखा

खुलुमबाय, फरायसा लोगोफोर,

जोंनि गोजाम सनातन हारिमु, गोजाम सानथौ (Philosophy) आरो वैदिक हारिमुआव मोनसे जोबोद गोजोरथाव मन्त्र (मोनथोर) दं, जायखौ जों गासैबो स्कुल एसेमब्ली  (पुजा-अर्चना) याव खोनाबाय थायो । बे मोनथोरआ जाबाय—

"असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय, मृत्योर्मा अमृतं गमय।"

बेयो खालि मोनसे साधारण आर’ज नङा; बेयो जाबाय सासे मानसिनि जिउखौ गोथार आरो गियानि खालामनो थाखाय मोनसे गोथौ गोसो गोरबोजों खालामनाय आर’ज (Prayer) । फै जों बे मन्त्रनि जारिमिनारि फुंखा (Historical Origin), फरायसाफोरनि बिबान (Duties) आरो जोंनि बर' हारिमु (Bodo Culture) नि सोलोंथाय सानथौनि गेजेराव थानाय लोब्बाखौ गुवारयै बुजिनो नाजादिनि ।


मन्त्रनि जारिमिनारि फुंखा (Historical Context & Origin)

बे मन्त्रखौ "पावमान मन्त्र" (Pavamana Mantra) एबा "शान्ति मन्त्र" (Shanti Mantra) होननानै मिथिनाय जायो।

· फुंखा (Source): बे मनथोरआ सनातन धर्मनि जोबोद गोजाम आरो गुबै उपनिषद "बृहदारण्यक उपनिषद" (Brihadaranyaka Upanishad) नि 2.3.28 (Book 1, Chapter 3, Hymn 28) आव मोननाय जायो ।

· मुगा (Age): बे उपनिषदखौ ख्रिष्टगिबि 9 थि निफ्राय 6 थि जौथाइ (9th to 6th Century BCE) नि गेजेराव लिरनाय जादोंमोन होनना साननाय जायो ।

· थांखि (Purpose): गोजाम मुगायाव ऋषि-मुनिफोरा जेब्ला सोलोंथाय आसनाव जयोमोन, अब्ला गासै संसारनि मोजां हासथायनानै आरो अज्ञानताखौ (गियान गैयिखौ) फोजोबनो थाखाय बे मनथोरखौ जब खालामोमोन एबा रायसङोमोन ।


बे मनथोरनि मोनफ्रोमबो सिरिआ सासे फरायसानि सानफ्रोमबोनि जिउ, खामानि एबा बिबान (Duties) आरो बर' समाज-हारिमुनि गोजौ सानथौ (Bodo Philosophy) जों एखे :


1. असतो मा सद्गमय (Asato Ma Sadgamay)

· Meaning: "असत" (नंखाय/गाज्रि) निफ्राय आंखौ "सत" (सैथो/मोजां) नि लामायाव लां ।

· फरायसानि बिबान (Duties): आनजादआव नकल (Cheating) खालामनाया 'असत' एबा गाज्रि खामानि । सासे थार फरायसाया नकल खालामाजासे गाव सोलोंनानै लिरनांगौ आरो जेब्लाबो सैथो बाथ्रा बुंनांगौ ।

2. तमसो मा ज्योतिर्गमय (Tamaso Ma Jyotirgamay)

· Meaning: "तमस" (खोमसि/अंधकार) निफ्राय आंखौ "ज्योति" (सोरां/ज्ञान) नि लामायाव लां ।

· फरायसानि बिबान (Duties): अलसिया, बादुला (Laziness) आरो मिथियै जानानै थानायानो जाबाय अंधकार । फरायसाया सानफ्रामबो फुंआव सम मथै फरायनो नांगौ आरो क्लासआव बुजियाखैबा गिख’यै थाया जासे फोरोंगिरिखौ (Teachers) सोंनानै मिथिनो नाजानांगौ, गियान आर्जिनांगौ ।

3. मृत्योर्मा अमृतं गमय (Mrityorma Amritam Gamay)

· Meaning: "मृत्यु" (थैनाय) निफ्राय आंखौ "अमृत" (अमरता/जिउ-गोलाव) नि लामायाव लां ।

· फरायसानि बिबान (Duties): समाज एबा गावनि फरायसालिखौ साखोन सिखोन लाखिनाय, दुखुथिया लोगोफोरखौ हेफाजाब होनाय । बेबादि मोजां खामानि आरो आखल-आखुनि गेजेरजों सासे फरायसाया मुलुगाव अरायबो मुंदांखा जानायजों लोगोसे बयजोंबो आनसाय जानायजों आराय गोथां जानानै (Immortal) थालांनो हायो ।

बृहदारण्यक उपनिषदनि बे मन्त्रआ आरो जोंनि बर' हारिमुनि दोहोरोमारि सानथौआ जोंखौ गाज्रिनिफ्राय मोजाङाव, खोमसिनिफ्राय सोराङाव आरो फेलें जिउनिफ्राय जाफुंसार एबा अमृतसिम दावगा लांनो थुलुंगा होयो । फरायसा लोगोफोर, नोंथांमोना जेब्लाबो फरायनो बासोयो, बे मोनथोरखौ आरो गावनि हारिमुनि थादेरसाफोरखौ गोसोआव लानानै गावनि मावनांगौ खामानिफोरखौ मावलां । बेयो नोंथांमोननि बिबानखौ बिबानखौ मिथिनायाव आरो थार लामा दिनथिनायाव मदद आरो थुलुंगा होलांबाय थागोन । 

फरायनायनि सायाव फंनैसो

Speech Module

    जोंनि फरायसालिफोराव आन्जाद सोलिगासिनो, दिनै फुंआव फरायसालि सफैना सासे आंनि फरायसाखौ बुंबाय- आंहा दिनै मिथिं दं, बराय हाबाफारि, बेयाव माबोरै मोजां बिबुंथि लाखिनो ? बियो फिनदोंमॊन- चार, मोजां बिबुंथि जानोब्ला बिबुंथिया गुसुं जानांगौ, बिबुंथिखौ गुसुं लाखि, _ बेखायनो आं बे बोसॊनखौ मानिनानै सोलिगोन होननानै आंनि बिबुंथिखौ जागायजेननो लानाय जाबाय____

    दिनै जों बेयाव मेल खुंदों जोंनि फरायसाफोरनि जाफुंसारनायखौ बरायनो थाखाय, जायनि गोब्राब मावसुमनाय, नाजाथाबनाय, बावसोमनायनि फिथाय महरै बे फरायसाफोरा जाफुंसार जानानै फैनो हादों, आं बरायजाग्रा फरायसाफोरखौ गिबि गिबियावनो साबायखर आरो गोजॊन हामग्लायनाय बावहरदो , नोंथांमोना बे गामिनि थाखाय गोग्गानाय लाबोदों, नखरनि, गामिनि, आोनसोलनि मुं आरो गोग्गानाय मोननो हादों; नोंथांमोननि बे जाफुंसारनाया आराय गोजों जालांबाय थाथों आरो इयुन जिववाव जाफुंसार जानानै गामिनि , आोनसोलनि मुं लाखिलांनो हाथों____ ।



    "सोलोंथाया जाबाय जोंनि गोसो, मोदोम आरो जिवमायारि गासैबो बिथिंनि जौगानाय, बॆखौनो महारिनि बिफा महात्मा गान्धीया एरै होनदों- "By education I mean all round development of the child, body, mind and spirit."

    Jean-Jacques Rousseau बुंदों__ education as the natural, spontaneous unfolding of a child’s innate abilities and character.

    "Education is the most powerful weapon which you can use to change the world." — Nelson Mandela.

हाथावैखौबो हाथाव खालामनो गोसॊनि बोलो नांगौ, साधना खालामनांगौ, गावनि थांखिनि फारसे थि दिदोम नोजोर थानांगौ, गोसोनि बोलोजों जों जिवाव खालामनो हायै जॆबो खामानि गैाया

फरायनायनि बेलायाव जों सानफ्रोमबो अजद दैखाङो -  "I don't have enough time." "The syllabus is too hard." "The electricity went out." "My luck is bad." जों बेबादि फिसा फेनला बाथ्राफोरखौ बाहाना खालामो , जोंनि जोबोर गेदेर समस्या बादि दिनथियो .।  But today, I want to introduce you to a girl who proved that when your mind is truly educated, no physical barrier on earth can stop you.

सल'आ एरैबादि____

    2002 मायथानि सानसे बॆलासे सम . राजस्थाननि बिकानेराव साधरन भाबै जिव खुंनाय १३ बोसोरारि सासॆ हिनजावसा-मालबिका । बियो जोबोर गोसो गुदुं (energetic teenager). कथक मोसानो मोजा्ं मोनग्रा हिनजावसामोन । सानसेखालि ननि साखाथियावनो बेलासे समाव बेरायथिंनायाव हायाव गोलैना थानाय सोमोनांथाव लहानि थुख्रा मोनसे नुनो मोनो । बियो मिथियाखैमोनदि खाथिनिनो मोनसे रैखाथि बिफाननि बमा बारुद दुनथुमग्रा (बाख्रि) नआव अर नांना गोबां गोथां बमा सोरगिदिं सेरखाय बेरखाय गोसारलांदों ।

बियो मिथिनो लुबैनानै बे लहानि मुवाखौ आखाइयाव दिखांना लायो आरो हरखाब बिनि आखाइयावनो गोसा सोदोव जानानै गिथाव बाथाव बमाया बेरफ्रुनानै होयो । जेब्ला मालबिकाया हुस मोनो - बद मोननानै, बियो नुबाय बिनि सिनायनाय बुहुमा गैला, गासैबो सोलायलांबाय । बे बेरफ्रुनायाव बिनि फारनै आखाया बमाजों खामलांदोंमोन आरो हासनो गोनां जादोंमोन, आथिं फारनैयाबो जोबोद गाज्रिहै बायलांदोंमोन आरो थै रोदाफोरा गाज्रि जालांनायाव देहाया बेंगुरा एबा थर गैैयै जालांबायमोन (paralyzed by nerve damage) । नै बोसोर बियो देहा फाहामसालियावनो गोग्लैना थानांगौ जायो, मोनसेनि उनाव मोनसे आपारेसन जायो ।

नोंथांमोना सानना नाय, 13 बोसोर बैसोआवनो जेब्ला सासे मानसिया  – लिरनो, जानो, गांसे बिजाब आखाइयाव दिखांना लानो बिनि फारसेथिंबो आखायानो गैयाब्ला अबस्थाया मा जागोन,  साधारनाव सासे सुबुंआ थांना थानायनि गासै हाबिलाखौनो बाद होजोबगोन । नाथाय मालबिकाया हार मानियासै । 

बिनि गोरबोआ मोनसॆल’ खोथा बुङो—

"Ruk jana nahin tu kahin haar ke

Kaaton pe chalke milenge saaye bahaar ke 

O raahi, o raahi..."


बै समाव थाखो जिनि जोबथा आनजादआ बारा दान गैयामोन-दान मोननैसोल' बाकि दंबाओमोन । बियो थि खालामबाय दि बे बेरफ्रुनायखौ बियो गावनि जिवनि Future खौ हाथफ्ला खालामनो होनाय नङा । जायनि थाखाय बिनि कलम दिखांनानै लिरनायनि राहायानो गैयामोन, बियो सासे लिरगिरि (Scribe)  नि मदद लानानै आनजाद लिरनो थिरांथा लायो । Hospital नि बिसनायावनो थाना बियो हर सान फरायनो लायो ।

    जेब्ला आनजादनि फिथाय आोंखारबाय, मालबिकाया खालि पासल’ जायाखैमोन, बरनस’ ९७% नम्बर मोननायजों गासै राज्योनि गेजेरावनो सेथि मासि (State topper) आवग्रिनो हादोंमोन !

    नाथाय बियो बेयावनो थाबथायासै । बियो दिल्लीयाव थांबाय, BA, MA दिग्री लाबाय आरो  Ph.D. खालामनायनि थिरांथा लाबाय । आखाय गैयाब्लाबो बियो आगदा आखायनि खिलाखुनथि खाथिया मोनसे फिसा बेगेंनि मददाव Keyboard type  लिरनो थाखाय गावखो थियारि खालमबाय । हांखो आरो सोदोब आरो बाथ्राफोरखौ टायप खालामना बियो गावनि गासै बिजिरसं बिलाय (Thesis) आबुं खालामबाय । दिनै बियो जाबय ड.मालबिका आयार – सासे Ph.D. दिग्री गोनां आयजो, बां हादरारि थुलुंगाथाव बुंथिगिरि, (international motivational speaker) आरो भारतनि हायुंगिरिनिफ्राय मानगोनां “नारी चक्ति पुऱ़षकार” बान्था मोननो हाग्रा हादरनि दॆरगा आयजो ।

दिनै मालबिकाया बिबुंथि लाखियोब्ला गासै बुहुमखौ मोनसॆ खोथा बुङो - “जिवनि मोनसेल’ बाधाया जाबाय मोनसे गाज्रि गोसो” ("জীৱনৰ একমাত্ৰ প্ৰতিবন্ধকতা হৈছে এটা বেয়া মানসিকতা।") “The only disability in life is a bad attitude."

बिनि सल’आ जोंखौ सोलोंथायनि थार आोंथिखौ फोरमायो । सोलोंथाय माने आनजादाव फास जानो बिजाबनि मोननैसो बिलाय गोसोआव लाखिनाय (मुखस्थ) खालामनायखौल’ बुजाया । सोलोंथाया जाबाय मोनसे दिदोम गोसो दाद सोमजिखांहोनाय । बेयो जादों बै गोसो सिंनि बोलो, जाय नोंखौ बुङो - “आंनि आखाय फारनैया गोमालांनो हागौ, नाथाय आंनि थांखि आं माब्लाबाबो गोमालांनो होआ” । "Even if I lose my hands, I will not lose my vision."

আপোনাৰ কিতাপবোৰ আপোনাৰ বেগৰ বোজা নহয়, সেইবোৰ আপোনাৰ ভাগ্য গঢ়াৰ সঁজুলিহে। আপোনাৰ মনটোৱেই হৈছে আপোনাৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অস্ত্ৰ। নিজৰ দুৰ্বলতালৈ চোৱা বন্ধ কৰক, নিজৰ সম্ভাৱনালৈ চাওক। থিয় হওক, কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰক আৰু কোনো বাধাকেই আপোনাৰ সংকল্পতকৈ ডাঙৰ হ’বলৈ নিদিব ।

जोंनि गॆजॆराव गोबांनि थाखाय लेखा फराया मोनसे गेदेर बजाय । फरायसालि-फरायसालिमा फोराव थांनांगौब्ला जों बानाय मोनो । नाथाय गोसोआव लाखि, बॆ हादरनिनो सासे हिनजावसाया खालिबोल’ मोदोमनि बेगें थुख्रा मददजोंनो टायप खालमना PhD दिग्री लानो हायो, मानोना बियो मोनदांदोंमोनदि गावनि आथिङाव गसंनांगौब्ला सोलोंथायनि आनगायै राहा गैया-सोलोंथायानो जादों ुदांस्रिनि पासपर्ट (because she knew that knowledge was her only passport to freedom) ।

नोंथांमोननि बिजाबफोरा नोंथांनि बेगनि बजाय नङा, बेफोर नोथांमोननि खाफाल गेवहोनायनि मोनफा मोनफा बिजों-थादेरसासो । नोंथांनि गोसोआनो जाबाय नोथांनि बयनिख्रुय देरसिन हाथियार । गावनि लोरबांथिफोरखौ बाद हो, गाव मा खालामनो हागोन बे थांखिनि फारसॆल’ दिदोमै आवगायलांबाय था । मारटीन लुथार कीं जुनियरआ बुंदों – “नों जुदि बिरनो हाया आब्ला खारदो, जुदि नों खारनोबो हाया बिदिब्ला नों थाबायलां, जुदि नों थाबायनोबो हाया नों मानबायलां , नाथाय जाखि जेखि मावा नों सिगांथिं दावखोलांबाय था” । 

“If you can’t fly, then run. If you can’t run, then walk. If you can’t walk, then crawl. But whatever you do, You have to keep moving forward.”

“आर खामजानाय खुदियाया आरखौ गियो”- बेयो मोनसे बाथ्रा फाव । माने मावरोंथाया (experience) जोंखौ फोरोङो । माने मोजां गाज्रि बॆ रोंगौथिफोरखौ जों मावनाय उनावसो मिथिना बुजिना मोनो । नाथाय दानि जूगनि गथ’फोरखौ आं आलादा बादि मोनो आरोखि । माने खोथाया जाबाय जों फरायसाफोरखौ गाज्रि खामानि मावब्ला साजा होयो मोजां जाथों होननाै,नाथाय बै गथ’आनो फिन खनसे बे खामानिखौनो मावहैयो । माने मा कुली जूगनि थाखाय नामा । बुङो जे – मोसानि खिथुआव आखाइ होग्रा मानसि बिदिमार नामा? आं बे कनटॆकसआव खोथाखौ बुंबाय जेब्ला फरा नं —- खौ फरायना फै ना वुङो, बे सोंलुखौ मोजां नाय होनना थाखौआवनॊ लिरनो होयो, बिजाबाव देखायना होयो, आथस’ आनजादाव बॆ फिननायखौनो लिरनो हाया । लिरना लाबोथों, सोलोंना फैथों होनना साजावो होनाय जायो, नाथाय सोलाया माने मा । माने बुगदाद ।

बयबो मानसिनिनो मेलेम थायो, मोजां खामानियाव बाहायब्ला मेलेमनि गोहोआ बांलांबाय थायो नाथाय बाहायथाराब्ला बादामालि रज’यो, माराम खायो । बेखायनो बर’ बाथ्रा फावाव बुङो “आलसियानि खर’आव बादिमाला खायो” – साननाय हनाय हुदाखौ गारोब्ला सियानाबो जाम्बा जालाङो । 


You may like to read नोंथाङा गाहायनि लिरबिदांफोरखौबो फरायनो हागोन